Zoals ik in de introductie al schrijf, ben ik m’n leven lang gefascineerd door kloosters. Ik heb er inmiddels aardig wat lezingen/artikelen aan gewijd.
Deze kloostertochten onderneem ik de laatste jaren meestal samen met mijn jonge kloostervriend Viggo, die zelf een jaar in een Belgisch klooster (Tibériade) heeft doorgebracht, en die ik ontmoet heb tijdens een retraite in Egmond. We bleken beiden een grote affiniteit te hebben met het monastieke leven, we ontdekten opmerkelijke overeenkomsten in onze zoektocht, en een intense vriendschap en mailiwsseling ontstond.
Zelf voel ik mij nog steeds ‘monnik in de wereld’ – de grote uitdaging is God te vinden in alle dingen, ook in de onrust, de irritaties, de saaiheid soms van het bestaan. Van dat laatste maakten we studie: de akèdia, grootste beproeving van het monnikenbestaan, en misschien ook wel van de moderne mens, die almaar opgejaagd niet vindt wat hij zoekt, omdat hij niet weet wat hij zoekt. Daarnaast ook de andere ‘demonen’, lees: belemmeringen op weg naar een gelukkig leven. Dit zijn ze allemaal: gulzigheid, hebzucht, onkuisheid; woede, verdriet en lamlendigheid (akèdia); ijdelheid en hoogmoed.
Als een moderne Johannes Cassianus en zijn jonge vriend Germanus bezochten wij in de zomer van 2022, onder het motto ”Pax et Fides”: Tibériade, Chevetogne, de Communiteit van Jérusalem (Vézelay), Fontgombault, La Prée en La Pierre-qui-Vire. In 2023 bezochten wij de abdij van Scourmont en in 2025 waren we in de abdij van Orval, waar we onze studie van Johannes Climacus (De Geestelijke Ladder) hebben afgesloten. In dit vaak lastige geschrift staat de nederigheid centraal, maar ook de rouwmoedigheid. Nederigheid (humilitas) is de sleutel om de hartstochten eronder te houden, jezelf ‘neerwerpen voor God’, ongevoelig voor lofprijzingen noch beledigingen. Kortom: loskomen van het ego, ook al hebben we dat nodig als voertuig om de diepte in te gaan. Rouwmoedigheid (πένθος) is ‘de moed om te rouwen’, en gaat over het gaandeweg loslaten van “dingen die ons niet meer dienen” (omschrijving van Suzanne van Baarsen).
Hier wat links:
Interview Ommelander Courant
Onderweg met Evagrius van Pontus – verslag van een Kloostertocht.
Het radio-interview van 13 maart met Viggo en mij kun je hier beluisteren.
Arikelenserie Groninger Kerkbode
Overzicht van de “demonen”
Een keltisch concept van vriendschap: Anam cara
Altijd kom ik terug… – bij het afscheid van de St.Paulusabdij
Zelf een klooster bezoeken? Ga bijvoorbeeld naar de Abdij van Egmond
